روستای تاریخی اشتبین , ماسوله ی آذربایجان

روستای تاریخی اشتبین,ماسوله ی آذربایجان,جاذبه گردشگری

روستای زیبای اشتبین از توابع شهرستان کلیبر در استان آذربایجان شرقی است و از رود ارس ۱۴ کیلومتر فاصله دارد. این روستای کوهستانی آب و هوای مطلوب و معتدل دارد البته زمستان های اشتبین در مناطق کوهستانی بسیار سرد و برفگیر می ‌باشد و از نظر تقسیمات آب و هوایی جزء مناطق با اقلیم سرد و دارای زمستان های طولانی می‌ باشد. اشتبین از نظر طبیعت و معماری روستایی، بعد از روستای کندوان در بین تمام روستاهای استان آذربایجان شرقی شاخص است.
این روستا سابقه تاریخی کهنی دارد و مردم آن به زبان تاتی نیز سخن می گویند. چند کتیبه به خط ثلث مربوط به صفوی و نیز کتیبه مرمرین مربوط به آرامگاه شخصی به نام خواجه ملک کدخدا به تاریخ ۸۴۳ هجری قمری و کتیبه های تاریخدار دیگر از آثار تاریخی این روستا است.

رودخانه ارس از شمال و رودخانه هراس از جنوب روستا عبور می ‌کند. مهم‌ترین ارتفاعات مجاور روستا علاوه بر ارتفاعات پیرامون، منطقه کوهستانی کیامکی، کوه‌های دوسته شان و قازان داغی هستند. کوه‌های مشرف به روستا از جنگل‌های انبوهی پوشیده شده است که ادامه جنگل‌های کلیبر و ارسباران می‌باشد.
قدمت روستای اشتبین به بیش از 700 سال پیش بازمی‌گردد. این روستا از مجموعه سه آبادی به نام‌های هراس، سیاوشان و جعفرآباد تشکیل شده است. اشتبین از دو کلمه اوچ یا اوش (سه) و دبین یا تبین (ریشه یا طایفه) ساخته شده که اشاره به همان سه آبادی دارد.

مردم روستای اشتبین به زبان آذری سخن می‌گویند. دین آنها اسلام و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.
بارش‌های فراوان برف و باران موجب رونق باغداری در روستا شده است، از محصولات عمدۀ سردرختی روستا می ‌توان انار، گردو، انجیر و ذغال اخته را نام برد. قسمتی از اراضی روستا نیز، به کشت درختان غیرمثمر از قبیل تبریزی اختصاص دارد.

روستای کوهستانی اشتبین بافت مسکونی متمرکزی دارد. استقرار روستا در دامنه تپه‌های غربی دره، موجب پلکانی شدن روستا شده است، به گونه‌ای که پشت بام یک خانه به منزلۀ حیاط خانه‌ای دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیشتر خانه‌ها، ایوان‌دار و بدون دیوار و بدون حصار بلند ساخته شده‌اند. جهت ساخت خانه‌ها به علت سرما و وزش بادهای سرد، شرقی ـ غربی است. خانه‌های پلکانی بدون حصار، کوچه باغ‌های زیبا و ایوان‌های گشوده، در عین سادگی، زیبایی خاصی به روستا بخشیده‌اند. در طراحی خانه های این روستای تاریخی به دلیل این كه در شیب تند كوه واقع شده است هوشمندی زیادی به كاررفته است. خانه های قدیمی این روستا به شیوه معماری دوره صفویه و قاجاریه ساخته شده اند.

مردم اشتبین مانند سایر روستاهای آذربایجان در اعیاد ملی به‌ویژه عید نوروز مراسم ویژه‌ای را برگزار می‌کنند و در اعیاد مذهبی، قربان و فطر آیین مربوطه را انجام می‌دهند و در ایام محرم و شب‌های احیای رمضان به سوگواری می‌پردازند.

تولید ابریشم نیز در اشتبین سابقه طولانی دارد و کارگاه های تولید ابریشم زیادی در این منطقه وجود دارند. میوه‌های باغی و محصولات جالیز اشتبین بسیار مرغوب است. انار، انجیر، گردو، گلابی، آلبالو، زردآلو، انگور، سماق، زغال اخته، ازگیل، انگور و توت به فراوانی از باغ‌ها به دست می‌آید. به علت نبودن سردخانه و عدم امکان دسترسی آسان به شهر بسیاری از این میوه‌ها از بین می‌رود.
گردوی اشتبین خوب و خوش خوراک است و خیلی چرب‌تر از انواع دیگر گردوهایی که در منطقه پیدا می‌شوند. همچنین انار این منطقه به دلایل ژنتیکی بسیار مرغوب است. انار، رب انار و لواشک انار اشتبین به قدری خوشمزه هستند که اگر کمی از ان را امتحان کنید، محال است از خیر خریدنش بگذرید. لواشک‌های خانگی را زنان روستا با دقت و وسواس زیاد درست می‌کنند. انجیرهای باغات هم بعد از فصل چیدن به انجیر خشک و نوعی شیرینی به نام میان پر تبدیل می‌شوند. میان پر یکی از ملزومات سفره شب یلدا و چهارشنبه سوری در آذربایجان است.

از انواع غذاهای محلی روستا، می‌توان به آبگوشت، کوفته، آش و کباب اشاره کرد. محصولات متنوع لبنی و عسل نیز در روستا تولید و مصرف می‌شود.همچنین عسل اشتبین با کیفیتی بی‌مثال خرید منحصر به فرد شما از اشتبین خواهد بود. با کمی پرس و جو شاید بتوانید عسل سیاه کوهستان را هم پیدا کنید.
روستای اشتبین در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری منطقه بشمار می‌رود بطوریکه دورنمای طبیعی آن چشم هر بیننده ای را خیره می‌کند.